thượng hưởng

Ông bà thắp hương mời tổ tiên về thượng hưởng.

Định nghĩa

Động từ (cổ, trang trọng):
- Hưởng dụng, nhận lấy (thường dùng trong nghi lễ cúng tế): "thượng hưởng" là hành động linh thiêng, có nghĩa là mời gọi hoặc tin rằng tổ tiên, thần linh sẽ tiếp nhận đồ cúng, lễ vật mà con cháu, tín đồ dâng lên. Đây là một từ mang tính chất nghi thức, thường xuất hiện trong văn tế, văn khấn cổ truyền.
- Ý nghĩa biểu tượng: "thượng hưởng" không chỉ là hành động vật lý mà còn là sự kết nối tâm linh, thể hiện lòng thành kính và niềm tin vào sự hiện diện của người đã khuất.

Ví dụ sử dụng

Các cách sử dụng nâng cao

"thượng hưởng" trong văn tế: Là cụm từ cố định, thường đứng cuối bài văn tế, mang tính chất trang trọng và thiêng liêng.
- Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc có câu: "Hồn tử sĩ thượng hưởng". (Hồn các nghĩa sĩ đã hy sinh, xin hãy nhận lấy lễ vật.)
"thượng hưởng" trong ngữ cảnh hiện đại: Hiếm khi dùng trong đời sống hàng ngày, chỉ xuất hiện trong các nghi lễ truyền thống hoặc văn bản cổ.
- Ngày giỗ, con cháu đọc văn khấn và kết thúc bằng "thượng hưởng". (Vào ngày giỗ, con cháu đọc văn khấn và kết thúc bằng lời mời tổ tiên nhận lễ.)

Biến thể và từ gần giống

Hưởng (động từ): nhận lấy, tiếp nhận (không mang tính nghi lễ).
- Anh ấy hưởng trọn vẹn niềm vui từ công việc. (Anh ấy nhận được niềm vui từ công việc.)
Cúng hưởng (động từ, cổ): dâng cúng và tin rằng linh hồn người chết nhận được.
- Lễ vật cúng hưởng được bày biện trang trọng. (Đồ cúng được bày biện để dâng lên và tin rằng người chết nhận được.)

Từ đồng nghĩa

Tiếp nhận: nhận lấy (nghĩa chung, không trang trọng).
Lĩnh hội: nhận lấy về mặt tinh thần hoặc kiến thức.
Chứng giám: chứng kiến và nhận lấy (thường dùng trong văn khấn, trang trọng hơn "thượng hưởng").

Thành ngữ liên quan

Kính cáo thượng hưởng: câu kết trong văn tế, có nghĩa là "kính báo và kính mời nhận lễ".
- Bài văn tế kết thúc bằng bốn chữ "Kính cáo thượng hưởng". (Câu kết thúc bài văn tế là lời kính báo và mời nhận lễ.)

Từ chứa "thượng hưởng"